[ahmust]

Peygamber Efendimizin Medine'ye Hicreti


Medine�??ye Hicretin Ba�?laması

Peygamber Efendimiz ile Medineli Müslümanlar arasında cereyan eden Akabe bîatları ve yapılan anla�?malar, Müslümanlar önünde yep yeni emniyetli bir saha açıyordu. İnançlarını burada serbestçe söyleyebilecek, ibâdetlerini serbestçe ifa edebilecek, dinlerini korkmadan ve çekinmeden yayabileceklerdi. �?ünkü, Medine�??nin iki güçlü kabilesi olan Evs ve Hazreç onlara kucaklarını açmı�?, her hal u kârda kendilerini koruyacaklarına ve yardımlarını esirgemeyeceklerine dâir vaadde bulunmu�?lardı. İslâm güne�?inin Medine�??de bütün ha�?metiyle parlayaca�?ı �?imdiden gözüküyor gibiydi.

Mü�?rikler, Müslümanların bu emniyetli yere göç edeceklerinden endi�?e duyarken, Resûl-i Ekrem, hızla İslâmla�?an bu yeni yurdun bir an evvel İslâm merkezi haline gelmesi için her türlü gayreti gösteriyordu.

Mekke�??de oldukça nazik bir devre ya�?anıyordu. Hz. Resûlullahın Medinelilerle anla�?ma akdetti�?ini duyan mü�?rikler, Müslümanlara kar�?ı olan zulüm ve i�?kencelerini daha da arttırdılar. Mesele, âdeta bir ölüm kalım meselesi haline gelmi�?ti.

Mekke�??de hayat, onlar için bir azab; içilen su, teneffüs edilen hava, sanki yakıcı bir ate�? olmu�?tu.

Müslümanlar bu sıkıntılı ve acı durumlarını Peygamber Efendimize arzettiler ve hicret için izin istediler. Resûl-i Ekrem, ilk önce, kendisine böyle bir müsâadenin henüz verilmemi�? oldu�?unu belirtti. Ancak, bu açıklamasının üzerinden daha bir kaç gün geçmi�?ti ki, sevinç içinde hicret müsâadesinin verildi�?ini Müslümanlara �?öyle bildirdi:

�??Sizin hicret edece�?iniz yurdun, iki kara ta�?lık arasında hurmalık bir �?ehir oldu�?u bana gösterildi ve bildirildi. Mekke�??den ayrılmak isteyen oraya gitsin. Medineli Müslüman karde�?leri ile birle�?sin. Yüce Allah, onları size karde�? yaptı ve Medine�??yi size emniyet ve huzur bulaca�?ınız bir yurt kıldı.�?�1

Görüldü�?ü gibi, Kurey�?li mü�?riklerin Müslümanlar üzerindeki tehdit ve baskısı, İslâmı �??ya�?amak�?� ve �??ne�?retmek�?� �?artlarıyla hayatta kalmaya imkân vermeyecek bir dereceye ula�?ınca, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz hicrete izin vermi�?tir.2 Hz. �?i�?e�??nin, �??Mü�??min dini için Allah�??a veya Resûlüne hicret etmek zorunda idi. Zira, dinini ya�?amaktan menedilmesi korkusu vardı�?� sözü bu durumu ifâde eder.3

�??�?u halde hicret, bazı kereler yanlı�? olarak ifade edildi�?i gibi bir kaçı�? de�?il, bir arayı�?tır. Dinin tamamen yok edilme noktasına gelen tehdit ve tehlikelerden kurtarılarak ya�?atılmasına müsait vasatın aranmasıdır.

�??Din, kendisine gaye olarak, fiilen ya�?anmayı tesbit etmi�?tir. Bulunulan yerin �?artları, bu gâyenin tahakkukuna imkân vermeyecek duruma geldi ise, oradan hicret etmek �?arttır; dinen vecibedir, vazifedir. Bu duruma dü�?en kimseleri, hicret etmedi�?i takdirde Kur�??an-ı Kerim mâzur addetmiyor ve kesinlikle sorumlu tutuyor.4 Bunlar, dinlerini ya�?ayabilecekleri uygun bir yer aramakla mükelleftirler.�?�5

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz bu müsâadeden sonra �??dini ya�?ayıp ne�?redebilmek için müsâit yer arama gayreti�?� olan hicret hareketini inceden inceye dü�?ündü. Müslümanlara hicret ederken ihtiyatlı ve tedbirli davranmalarını sıkı sıkıya tenbih etti. Mü�?riklerin dikkatini çekmemek için küçük gruplar halinde yola çıkmalarını tavsiye buyurdu.

Peygamber Efendimizin bu müsaâde ve tavsiyelerinden sonra Müslümanlar, bu hareketlerine engel olacak mü�?riklerin dikkatlerini çekmeyecek �?ekilde birer iki�?er veya küçük gruplar halinde Medine�??nin yolunu tuttular.

Herkesten önce Mekke�??den Medine�??ye hicret etmek üzere ayrılan Sahabî Ebû Seleme İbn-i Abdi�??l-Esed idi.

İ�?in farkına varan Mekkeli mü�?rikler, görebildiklerini ve yakalayabildiklerini geri çeviriyorlardı. İslâm dininden vazgeçirmek için her türlü çâreye ba�?vuruyorlardı. �?yle ki, gerekti�?inde kadınları kocalarından ayırıyor ve kocalarıyla beraber göç etmelerine kar�?ı çıkıyorlardı. Bazıları da hapsi boyluyordu. Fakat, dahilî bir harbin patlamasına sebebiyet verebilir diye kimseyi öldürme cihetine gitmek istemiyorlardı. Bunun dı�?ında akla hayâle gelecek her türlü eziyet ve i�?kencelerle Müslümanları hicret etmekten vazgeçirmeye çalı�?ıyorlardı. Fakat Müslümanlar kat�??i kararlarını vermi�?lerdi ve ne pahasına olursa olsun Medine�??ye göç edeceklerdi. Nitekim her engeli a�?arak hicretlerine devam ettiler.

Onlara nurlu ufuklar �?imdiden gülümsüyordu. Baskı ve zulüm çemberinden kurtulup hür ufuklara do�?ru kanat açıyorlardı. Zaten, Medine ve Medineliler de onları dört gözle bekliyorlardı.

Hz. �?mer�??in hicreti

Sâir Müslümanlar gizli gizli hicret ederken, Hz. �?mer kılıcını ku�?andı. Yayını, oklarını ve mızra�?ını alıp Kâbe�??ye gitti. Açıkça Kâbe�??yi 7 sefer tavaf etti. Orada bulunan mü�?rik ele ba�?larına cesaretle �?öyle seslendi:

�??İ�?te ben de dinimi korumak için Allah yolunda hicret ediyorum. Karısını dul bırakmak, anasını a�?latmak, çocuklarını öksüz bırakmak isteyen varsa �?u vadide önüme çıksın!�?�1

Bu pervasızca sesleni�?ten sonra, yirmiye yakın Müslümanla gün ortasında Medine�??nin yolunu tuttu. Mü�?riklerden hiç biri arkalarına dü�?me cesaretini gösteremedi.

Böylece bir kaç ay içinde Müslümanların büyük bir kısmı Medine�??ye yerle�?mek üzere Mekke�??den ayrıldı. Geride Peygamber Efendimiz, Hz. Ebû Bekir, Hz. Ali ile yol tedâriki göremeyecek kadar yoksul olanlar, yolculuk yapmaya takatı bulunmayanlar ve mü�?rikler tarafından hapsedilenler kaldı.

Resûl-i Ekrem Efendimiz de hicret etmek niyetinde idi. Fakat, bu hususta Cenab-ı Hakkın iznini bekliyordu. Hatta, Hz. Ebû Bekir Medine�??ye hicret etmek arzusunu izhar ettikçe, �??Sabret! Umulur ki, Allah Teâla, sana bir arkada�? ihsan eder�?� buyururdu.

Mü�?riklerin telâ�?ı

Peyder pey Medine�??ye hicret eden Müslümanları, Evs ve Hazreç kabileleri son derece güzel kar�?ıladılar. Kendilerine yer gösterip barındırdılar. Evli muhacirler, evli Medineli Müslümanlar tarafından misafir edildiler. Bekâr muhacirler ise, Kubâ�??da oturan bekâr Sahabî Sa�??d bin Hayseme�??ye misafir oldular.

Kurey�? mü�?rikleri hicret eden Müslümanların Medineli Müslümanlar tarafından korunduklarını, yardıma mazhar olduklarını ve onlarla birle�?ip kuvvetlendiklerini görünce telâ�?a kapıldılar. Hele, Peygamberimizin de bir gün hicret edip, ba�?larına geçece�?ini, kendilerine kar�?ı sava�?abilece�?ini ve gerekti�?inde �?âm ticâret yollarını bile kesebilece�?ini dü�?ününce telâ�?ları büs bütün arttı.

Derhal bu hususu görü�?üp tedbir almak için Dârü�??n-Nedve�??de toplanmayı kararla�?tırdılar.

Dârü�??n-Nedve; Resûl-i Ekrem Efendimizin atalarından Kusay bin Kâb�??ın, kapısı Kâbe�??ye bakan kona�?ı idi. Kurey�? ileri gelenleri mühim i�?lerini hep burada toplanıp konu�?ur, me�?veret ederlerdi.

Peygamber Efendimizin i�?ini görü�?mek üzere de, daha önceden kararla�?tırdıkları günün sabahında Dârü�??n-Nedve�??de bir araya geldiler.

Bu sırada düzgün giyimli, cin bakı�?lı bir ihtiyarın kapıda dikilip durdu�?unu gördüler. Tanımadıkları bu adama, �??Kimsin?�?� diye sordular.

�??Necidli bir ihtiyarım,�?� diye cevap verdi adam. �??Böyle bir toplantının yapılaca�?ını duymu�?tum. Ben de katılıp fikirlerimi söylemek istedim. Uygun görüp görmedi�?im tedbirler hususunda mütalâalarımı beyan etmek istiyorum!�?�

Kurey�?liler, �??Olur, gir!�?� dediler ve onu içeri aldılar.

Aslında ihtiyar, insan suretine girmi�? bir �?eytandı.

Verilen korkunç karar

Toplantıda yüz kadar Kurey�?li bulunuyordu. Alınacak karardan hemen haberleri olmasın diye, Hâ�?imo�?ullarından sadece İslâm dü�?manı Ebû Leheb alınmı�?tı.

�??Muhammed için ne gibi bir tedbir almamız lâzımdır?�?� diyerek meseleyi görü�?meye açtılar.

Bazıları, �??Onu zincire vurup hapsettirelim�?� fikrini ileri sürdüler.

Necidli bir ihtiyar suretine girmi�? olan �?eytan, �??Hayır�?� dedi. �??Vallahi bu görü�?ünüz uygun de�?ildir. Siz onu hapsettirecek olursanız, bunu duyan arkada�?ları üzerinize yürürler. Onu elinizden çekip alırlar. Onun telkin ve propagandası ile ço�?alarak bu i�?te size galip gelirler. Siz ba�?ka bir tedbir dü�?ününüz.�?�

Bunun üzerine bazıları, �??Onu aramızdan, memleketimizden sürüp çıkaralım! Aramızdan ayrıldıktan sonra nereye giderse gitsin�?� dediler.

Necidli ihtiyar tekrar söz aldı ve �?öyle dedi:

�??Hayır, vallahi, bu dü�?ünceniz de yerinde de�?ildir. Onun sözünün güzelli�?ini, tatlılı�?ını, getirdikleri ve tebli�? etti�?i �?eylerin insanların kalblerine hâkim olup durdu�?unu görmüyor musunuz? Onu aranızdan kovacak olursanız, o da Arap kabileleri arasında dola�?ır ve onlara hâkim olur. Sonra da üzerinize yürüyerek, size istedi�?ini yapabilir. Onun için siz ba�?ka bir�?ey dü�?ününüz!�?� dedi.

Sonunda Ebû Cehil söz aldı ve �??Vallahi, ben onun hakkında hiç bir zaman dü�?ünemeyece�?iniz bir tedbir dü�?ündüm�?� dedi.

�??Nedir o?�?� diye sordular.

Ebû Cehil fikrini �?öyle açıkladı:

�??Onu öldürmekten ba�?ka çâre yoktur. Bunun için de, aramızda her kabileden güçlü kuvvetli birer delikanlı seçeriz. Sonra onların herbirine keskin birer kılıç veririz. Hepsi birden onu vurup öldürürler. Böylece ondan kurtulmu�? oluruz. Kimin öldürdü�?ü de belli olmaz. Böyle olunca da Ha�?imiler, bütün kabilelerle çarpı�?mayı göze alamazlar ve çâr nâçar diyete razı olurlar. Biz de diyetini ödeyip meseleyi hallederiz.�?�

Necidli ihtiyar kılı�?ına girmi�? olan �?eytan ileri atıldı ve �??En do�?ru fikir ve uygun çâre budur�?� dedi.

Di�?erleri de Ebû Cehil�??in bu görü�?ünü kabul ettiler ve da�?ıldılar.1

* * *


Peygamber Efendimize Hicret İzninin Verilmesi

Kurey�? mü�?rikleri Resûl-i Ekrem Efendimizin vücudunu ortadan kaldırmak için kat�??î karar almı�?lardı ve bunun için faâliyetlerini sürdürüyorlardı. Bu sırada Cenâb-ı Hak, Sevgili Resûlüne hicret emrini verdi.

Peygamber Efendimiz, Hz. Ebû Bekir�??in evine her gün sabah veya ak�?***** vakitlerinde u�?rardı. Fakat, hicret emrini aldı�?ı gün, ö�?le vakti sıca�?ında, âdeti olmadı�?ı bir saatte ba�?ını sararak Hz. Ebû Bekir�??in evine vardı. Efendimizin geldi�?i haber verilince Hz. Ebû Bekir �?a�?ırdı ve �??Vallahi, Resûlullah bu saatte hiç gelmezdi. Bu geli�?inde mutlaka bir i�? var�?� diye konu�?tu.

Sonra Efendimizi içeri alıp minderinin üzerine oturttu ve �??Anam, babam sana fedâ olsun, Yâ Resûlallah, ne haber var?�?� diye sordu.

Peygamber Efendimiz, �??Yüce Allah, bana Mekke�??den çıkmaya ve Medine�??ye hicret etmeye izin verdi�?� buyurdu.

Hz. Ebû Bekir merakla, �??Senin refakatınla �?ereflenecek miyim, yâ Resûlallah?�?� diye sordu.

Peygamber Efendimiz, �??Evet�?� deyince gönlüne sürûr, gözlerine sevinç göz ya�?ları doldu.

Hz. �?i�?e bu ânı �?öyle anlatır:

�??O güne kadar, bir insanın sevincinden böylesine a�?ladı�?ını görmemi�?tim.�?�1

Resûl-i Ekrem ve Hz. Ebû Bekir, Medine�??ye kadar kendilerine kılavuzluk etmek üzere, henüz mü�?rik, fakat güvenilir, sözünde durmasıyla tanınmı�? biri olan Abdullah bin Ureykit�??le anla�?tılar. İki binit devesini kendisine teslim ettiler. �?ç gün sonra Sevr Da�?ı ete�?inde bulu�?mak üzere sözle�?tiler.

Bundan sonra Peygamber Efendimiz, Hz. Ebû Bekir�??in yanından ayrılarak Hâne-i Saadetine döndü.1

Hz. Cebrâil�??in ihbârı

Bu sırada vahiy mele�?i Cebrâil (a.s.) gelip Peygamber Efendimize mü�?riklerin kararını bildirdi ve ba�?vuraca�?ı tedbiri de �?öyle açıkladı:

�??�?imdiye kadar yattı�?ın yata�?ında, bu gece yatma!�?�

Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Hz. Ali�??yi ça�?ırdı ve �??Yata�?ımda bu gece yat uyu! �?u ye�?il, geni�? aba hırkamı da üzerine ört! Korkma! Sana hiç bir zarar eri�?meyecektir�?� dedi.

Ayrıca Hz. Ali�??ye, kendisine teslim edilen emânetleri sahiplerine verinceye kadar da Mekke�??de kalmasını emretti.

Mekkeliler, �??Muhammedü�??l-Emîn�?� lâkabını verdikleri Peygamber Efendimize son derece güvenirler ve en kıymetli e�?yalarını, saklayamamaktan korktukları için ona teslim ederlerdi. Kurey�? ileri gelenlerinin, hakkında ölüm kararı aldıkları sırada da kendilerinde emanet olarak bir çok kıymetli e�?ya vardı. Ama o, bu karara ra�?men, emânetlerin sahiplerine verilmesini Hz. Ali�??ye emretmekle bir kere daha büyüklü�?ünü ve emânete sadakatını ortaya koyuyordu.

Peygamberimizin evinin ku�?atılması

Plân gere�?i her kabileden seçilmi�? eli kılıçlı iki yüze yakın mü�?rik, gecenin üçte biri geçince, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin evinin önünde toplandılar. İçlerinde Ebû Cehil, Ebû Leheb ve �?meyye bin Halef gibi azılıları ve eleba�?ıları da vardı. Katiller, gecenin geçmesini, aydınlı�?ın etrafı sarmasını ve Fahr-i �?lem�??in evinden çıkmasını bekliyorlardı. Zira, âdetlerine göre, bir adamı evinin içinde katletmek korkaklı�?ın en âdisi sayılırdı.

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, eli kılıçlı katillerin Hâne-i Sâadetinin etrafını sardıkları sırada evinden çıktı. Yerden aldı�?ı bir avuç topra�?ı ba�?larına attı ve �??Yasîn Sûresi�?�nin ilk sekiz âyetini okudu. İçlerinden hiç biri onu görmedi çıkıp gitti.

Bir müddet sonra yanlarına bir hem�?ehrileri u�?radı:

�??Burada ne bekleyip duruyorsunuz?�?� diye sordu.

�??Muhammed�??i bekliyoruz�?� dediklerinde, �??Muhammed, sizin ba�?ınıza toprak saçıp ve içinizden çıkıp gideli hayli vakit olmu�?. Hele bir kere üstünüze ba�?ınıza bakınız�?� diyerek gözü dönmü�? katillerle âdeta alay etti.

Birbirlerine baktılar. �?zerlerinin toz toprak içinde kalmı�? oldu�?unu gördüler. �?a�?ırıp kaldılar. Derhal Hane-i Sâadetin içerisine baktılar. İçerde birinin abaya sarınıp bürünerek yattı�?ını görünce, �??İ�?te, Muhammed yatıyor�?� diyerek beklemeye devam ettiler. Tâ ortalık a�?arıncaya kadar.

Sabahleyin Resûl-i Kibriyâ Efendimiz yerine Hz. Ali�??nin yataktan do�?rulup kalktı�?ını görünce, bütün bütün �?a�?ırdılar ve �??Vallahi, bize söylenen do�?ru imi�?�?� dediler.

Sonra da Hz. Ali�??ye, �??Muhammed nerede?�?� diye sordular.

Hz. Ali, �??Bilmem�?� deyince hayrette kalıp ne yapacaklarını �?a�?ırdılar.

Cenâb-ı Hak, bu münâsebetle indirdi�?i âyet-i celîlede �?öyle buyurdu:

�??Hani kâfirler, bir zaman seni yakalamak, öldürmek ve yurdundan çıkarmak için bir tuzak kurmaya kalkmı�?lardı. Onlar tuzak kurar, Allah da tuzaklarını ba�?larına geçirir. Allah, hileyi hile ile cezalandıranların en hayırlısıdır.�?�1

Sevr Ma�?arasına gidi�?

Hâne-i Sâadetinden çıkan Resûl-i Ekrem Efendimiz, do�?ruca Hz. Ebû Bekir�??in evine vardı. Kendileri için acele sefer malzemesi hazırlandı ve bir da�?arcı�?a bir miktar azık kondu.

Sonra, Resûl-i Ekrem Efendimizle Hz. Ebû Bekir evin arkasındaki küçük kapıdan çıktılar ve Mekke�??nin a�?a�?ısındaki güney batısına dü�?en, �?ehre üç mil takriben bir saat uzaklıkta bulunan Sevr Da�?ına do�?ru yol aldılar.

Hz. Ebû Bekir, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin kâh önüne geçerek yürüyor, kâh arkasında kalarak yol alıyordu. Efendimiz, �??Yâ Ebâ Bekir! Niçin böyle yapıyorsun?�?� diye sordu.

Hz. Ebû Bekir, �??�?nünüzü arkanızı gözetlemek, sizi korumak için yâ Resûlallah�?� diye cevap verdi.

Cum�??a gecesi Sevr Ma�?arasına vardılar.

Ma�?ara oldukça ıssızdı. �?nce Hz. Ebû Bekir içeri girdi. Yeri temizleyip düzeltti. Ma�?aradaki delikleri elbisesini yırtarak tıkadı. Yetmeyince, geriye kalan bir deli�?e de aya�?ını dayadı. Sonra Fahr-i �?lem Efendimizi içeri dâvet etti.

Resûl-i Ekrem içeri girdi ve mübârek ba�?ını Sıddık-ı Ekber�??in dizini dayayarak uyudu.

Az sonra, Hz. Ebû Bekir deli�?e dayadı�?ı aya�?ında müthi�? bir acı hissetti. Yılan ısırması oldu�?unu anladı. Fakat, delikten aya�?ını çekmedi. Hatta, Kâinatın Efendisi uykudan uyanabilir diye yerinden bile kımıldanmadı. Canı öylesine acıdı ki, gözlerinden ister istemez ya�? aktı. Akan gözya�?larının bir kaç damlası mübârek yüzlerine damlayınca Resûl-i Kibriyâ Efendimiz uyandı ve �??Ne var, yâ Ebâ Bekir?�?� diye sordu.

Sadakat timsali Hz. Ebû Bekir, �??Yâ Resûlallah! Aya�?ımı bir �?ey soktu. Ama mühim de�?il. Anam babam sana fedâ olsun�?� diye cevap verdi.

Resûl-i Kibriyâ, yılanın soktu�?u yeri mübarek tükürü�?ü ile meshetti. Allah�??ın lütfu ile acı derhal kayboldu ve Sıddık-ı Ekber �?ifâ buldu.

O anda Allah�??ın emriyle bir örümcek gelip ma�?aranın a�?zına a�?ını gerdi, bir çift güvercin ise gelip yuva kurdu.1 Bu hayvanlar, Resûl-i Kibriyâ ve Hz. Ebû Bekir�??i bütün Kurey�?�??e kar�?ı korumak için nöbettârlık etmeye ba�?lıyorlardı.

Resûl-i Kibriyâ Efendimizi Hâne-i Sâadetinde bulamayan mü�?rikler fazlasıyla sıkılıp üzüldüler. Derhal Mekke�??nin her tarafını didik didik aramaya koyuldular. Hz. Ebû Bekir�??in evine vardılar. Onu da bulamayınca büs bütün öfkelendiler.

Mekke�??de Resûl-i Kibriyâ Efendimizi (a.s.m.) bulamayınca bu sefer tellal ça�?ırttılar:

�??Muhammed�??i ve Ebû Bekir�??i bulup getirene veya öldürene yüz deve veririz.�?�

İçlerinde ne kadar hırsız, cani ve gözü dönmü�? var ise, bu ilânı duyunca, kimi eline kılıç, kimi de sopalar alarak Mekke�??nin dı�?ına çıktılar ve etrafta ko�?u�?turmaya ba�?ladılar.

Arayıcılar, yanlarına Müdlico�?ullarından iki iz takib edici de almı�?lardı. Resûl-i Ekrem Efendimizle, Hz. Ebû Bekir�??in izlerini buldular. Takip ede ede gelip Sevr Da�?ının eteklerine dayandılar.

İzcilerden biri, �??Vallahi�?� dedi. �??Onlar, �?u ma�?aradan ileri geçmemi�?lerdir. İz burada kesiliyor.�?�

İçlerinden bir kısmı �?meyye bin Halef ile beraber ma�?aranın a�?zına kadar geldiler.

Bu sırada sevgili Peygamberimiz ile Hz. Ebû Bekir onları görüyor, fakat mü�?rikler, onları göremiyorlardı.

Hz. Ebû Bekir, fazlasıyla telâ�?a kapıldı ve üzüldü:

�??Yâ Resûlallah!�?� dedi. �??Beni öldürseler de gam çekmem. Ben nihâyet bir ferdim. Amma, Allah göstermesin, sana bir zarar ve ziyan eri�?tirecek olurlarsa bu, bütün ümmetin helâkine sebep olur.�?�

Resûl-i Kibriyâ kemâl-i emniyet içinde, �??�?zülme, Allah bizimle beraberdir�?� buyurarak ona teselli verdi.

Hz. Ebû Bekir, �??Yâ Resûlallah�?� dedi. �??Onlardan birisi e�?ilip de ayaklarının dibinden bir bakıverse, bizi görür.�?�

Fahr-i �?lem Efendimiz, yine emîn ve mütevekkil bir �?ekilde �?öyle konu�?tu:

�??Yâ Ebâ Bekir, iki ki�?inin üçüncüsü Allah olursa, sen âkibetin ne olaca�?ını zannediyorsun? Yakalanaca�?ımızı mı sanırsın?�?�1 Sonra da Hz. Ebû Bekir�??in iç ferahlı�?ına kavu�?ması için Cenâb-ı Hakka duâ etti.2

Yüce Allah, Kur�??ân-ı Kerim�??inde bu hâdiseye �?u âyetiyle i�?âret eder:

�??Siz Allah�??ın Resûlüne yardım etmeseniz de, Allah ona yardım etmi�?tir. Kâfirler onu yurdundan çıkardıklarında, ma�?aradaki iki ki�?iden biri oldu�?u halde o, yanındaki dostuna �??�?zülme,�?? diyordu, �??Allah bizimle beraberdir.�?? Allah böylece onun üzerine emniyet ve rahmetini indirdi, sizin göremedi�?iniz ordularla onu takviye etti ve kâfirlerin dâvâsını alçalttı. Yüce olan Allah�??ın dâvâsıdır. Allah�??ın kudreti her�?eye galiptir ve Onun her i�?i hikmet iledir.�?�1

�?rümcek ve güvercinlerin nöbettarlı�?ı

Sevr Ma�?arasına oldukça yakla�?an mü�?rikler, �??�?u ma�?arayı da arayalım�?� dediler.

Konu�?ulanları Fahr-i Kâinat Efendimizle Sıddık-ı Ekber duyuyorlardı.

İçlerinden biri ma�?aranın a�?zına kadar geldi. Fakat içeri girip bakma lüzumu hissetmeden geri döndü.

�??Neden girip içeri bakmadın?�?� diye sordular.

�??Ma�?aranın a�?zında iki yabanî güvercinin yuva kurdu�?unu gördüm. Orada olduklarına asla ihtimal vermem�?� diye cevap verdi.

Azılı mü�?rik �?meyye bin Halef ise, arkada�?larına hiddetli hiddetli �?öyle seslendi:

�??Hâlâ ma�?aranın orada ne dola�?ıp duruyorsunuz. Orada örümce�?in a�? ba�?ladı�?ını görmüyor musunuz? Vallahi ben, bu a�?ın Muhammed do�?madan önce gerilmi�? oldu�?u kanaâtındayım.�?�2

Bunun üzerine ma�?aranın yanından uzakla�?tılar.

Böylece Cenâb-ı Hak, nöbetçi tayin etti�?i bir örümcek ve iki yabanî güvercin ile Sevgili Resûlünü bütün Kurey�?�??e kar�?ı korumu�? oluyordu.

Per�?embe günü sabahleyin Sevr Ma�?arasına, Hz. Ebû Bekir�??le birlikte giren sevgili Peygamberimiz Cuma, Cumartesi ve Pazar gecelerini orada geçirdi. �?ç gün üç gece ma�?arada gizlenmeleri, tedbir içindi. Mü�?rikler bu zaman zarfında, onların Mekke civarından uzakla�?mı�? olduklarına kanaat getirecek ve bir derece takiplerini gev�?etmi�? olacaklardı. Nitekim de öyle oldu.

Ma�?arada gizlendikleri zaman zarfında, Hz. Ebû Bekir�??in o�?lu Abdullah, aldı�?ı tâlimat üzere gündüzleri Kurey�?liler arasında dola�?ıyor, ne konu�?tuklarını, neler dü�?ündüklerini ö�?rendikten sonra, geceleri gelip Resûl-i Ekreme haber veriyordu. Geceyi orada geçiriyor ve aydınlık tamamıyla etrafı sarmadan Mekke�??ye geri dönüyordu.

Di�?er taraftan Hz. Ebû Bekir�??in kölesi �?mir bin Fuheyre de o civarda koyunlarını güdüyor, hem Abdullah�??ın izlerini yok ediyor, hem de onlara süt *****ürüyordu.

Böylece üç gün, üç gece süren hayat da geride kalmı�? oluyordu. Kurey�?lilerin Resûl-i Ekrem ve Hz. Ebû Bekir hakkındaki arama taramaları da bir derece gev�?emi�?ti. Hz. Abdullah�??ın Mekke�??den getirdi�?i haber bu meyandaydı.

Bu arada, daha evvel kararla�?tırıldı�?ı üzere kılavuz olarak tutulan Abdullah bin �?reykit de kendisine teslim edilen iki deve ile birlikte kendi devesi de yanında bulundu�?u halde Pazartesi günü seher vakti Sevr Da�?ının ete�?inde göründü.

Peygamber Efendimiz ve beraberindekilere yol azı�?ı olarak bir koyun kesilmi�?, eti pi�?irilmi�?ti. Hz. Ebû Bekir�??in kızı Esmâ (r.a.), bunu bir da�?arcı�?a koyup bir tulum su ile birlikte ma�?araya getirdi.

Hz. Esmâ, da�?arcık ve tulumun a�?zını ba�?lamak için ba�? getirmeyi unutmu�?tu. Ma�?aradan hareket edilece�?i sırada civarda ba�?layacak bir �?ey bulamayınca belindeki ku�?a�?ı yırtıp, iki parçaya ayırdı. Bir parçasıyla yemek da�?arcı�?ının, di�?er parçasıyla su tulumunun a�?zını ba�?ladı. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem, �??Esmâ�??ya Cennette iki ku�?ak var�?� diye buyurdu.

Bu sebeple, Hz. Esmâ�??ya �??Zatü�??n-nıtakeyn (iki ku�?ak sahibi)�?� denilmi�?tir.1

Sevr ma�?arasından ayrılı�?

Rebiülevvel ayının 4�??ü, Pazartesi günüydü. Ma�?aradan hareket saatı gelmi�?ti.

Hz. Ebû Bekir, iki devesinden üstün olanını Resûl-i Kibriyâ Efendimize takdim ederek, �??Anam babam sana fedâ olsun, yâ Resûlallah, buyur bin�?� dedi.

Resûl-i Ekrem, �??Ben, benim olmayan deveye binmem�?� diye kar�?ılık verdi.

Hz. Ebû Bekir tekrar, �??O, senindir. Babam, anam sana fedâ olsun, buyur bin�?� dedi.

Resûl-i Ekrem �??Binmem,�?� dedi. �??Satın aldı�?ın bedeli bana söylemedikçe binmem.�?�

Mecbur kalan Hz. Ebû Bekir, devenin fiâtını söyledi ve Peygamberimiz de onu kabul etti.

Resûl-i Ekrem ve Hz. Ebû Bekir develerine bindiler. Hz. Ebû Bekir, yolda kendilerine hizmet etsin diye terkisine azadlı kölesi Amr bin Füheyre�??yi aldı.

Yol göstermekte oldukça mâhir olan Abdullah bin Ureykit önlerine dü�?tü. Sevr Ma�?arasından ayrıldılar.

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, do�?up büyüdü�?ü mübârek �?ehirden ayrılıyordu. A�?a�?ısından geçerken Hezreve nâm mevkide devesini durdurdu. Kudsî Beldeye mahzun mahzun baktı ve ona olan sevgisini �?öyle dile getirdi:

�??Vallahi, sen Allah�??ın yarattı�?ı yerlerin en hayırlısı, Allah katında en sevimli olanısın. Bana, senden daha sevgili, daha güzel yurt yoktur.

�??�?ıkarılmaya zorlanmamı�? olsaydım, senden asla ayrılmaz, senden ba�?ka yerde yurt, yuva tutmazdım.�?�1

Bunun üzerine, Cenâb-ı Hak, Habîb-i Edîbini teselli eden �?u âyeti inzâl buyurdu:

�??Kur�??ân�??ı okumayı, tebli�? etmeyi ve ona uymayı sana farz kılan Allah, muhakkak ki, seni tekrar Mekke�??ye döndürecek, âhirette de övülmü�? bir makam olan en büyük �?efaat makamına kavu�?turacaktır.�?�1

Dü�?manın takibini zorla�?tırmak ve onu �?a�?ırtmak gayesiyle Medine�??ye do�?ru, herkesin gitti�?i yoldan ayrı bir yol takib edildi. �?nce, güney istikametinde Kızıl Denize yakın Tihâme�??ye gittiler. Sonra Kuzey�??e döndüler. Denizden uzak çöl içinden sahile paralel yol aldılar. Salı günü ö�?leye kadar durup dinlenmeden deve sırtında yol katettiler. Salı günü ö�?le üzeri bir gölgelikte bir nebze dinlenmek için konakladılar. Peygamber Efendimiz, istirahata çekildi. Hz. Ebû Bekir ise ba�?ında bir muhafız gibi bekliyordu. Bir taraftan da etrafa göz gezdiriyordu. Uzakta bir çoban gördü. Yanına gitti. �?obanın koyunundan sa�?dı�?ı bir miktar sütü alıp getirdi. Resûl-i Ekrem uyanınca kendisine takdim etti. Efendimiz kanasıya içti.2

Sütsüz keçinin süt veri�?i

Yolculuk esnasında garip hâdiseler cereyan ediyordu.

Yanına varıp süt istedikleri bir çoban, �??Yanımda süt verecek �?u keçiden ba�?kası yok. Fakat o da hamile oldu ve sütü çekildi�?� dedi.

Resûl-i Kibriyânın �?ifâlı ve bereketli eli keçinin memelerine uzandı. Mübârek elleriyle, onları sı�?adı ve duâ etti. Memeler, anında sütle doldu. Sa�?ılan sütü hepsi kana kana içti.

Hayretler içinde kalan çoban, �??Allah a�?kına, sen kimsin? �?imdiye kadar senin gibisine rastlamadım�?� diye sordu.

Resûl-i Ekrem Efendimiz, �??Kim oldu�?umu söylerim, ama gördü�?ünü, duydu�?unu gizli tutmak �?artıyla�?� dedi.

�?oban, �??Olur, gizli tutarım�?� diye söz verince, Fahr-i �?lem Efendimiz, �??Ben Allah�??ın Resûlü Muhammed�??im�?� buyurdu.

Hayreti bütün bütün artan çoban, �??Demek Kurey�?�??in �??Yolunu sapıttı�?? dedikleri zât sensin, öyle mi?�?� dedi.

Server-i Kâinat Peygamber Efendimiz, �??Onlar, böyle söylüyorlar�?� buyurdular.

Bunun üzerine çoban, �??Ben; �?ehâdet ederim ki, sen bir peygambersin. Getirdi�?in de haktır. Senin yaptı�?ını ancak bir peygamber yapabilir. Ben, sana tâbi oldum�?� dedi ve orada İslâmiyetle �?ereflendi.

�?oban, ayrıca kendileriyle gitme arzusunu da izhar etti. Fakat Resûl-i Ekrem Efendimiz, �??Senin, buna bugün gücün yetmez. Benim muvaffak oldu�?umu haber aldı�?ın zaman, bize gel, katıl�?� buyurdu.1

Kısır keçinin süt vermesi

Fahr-i �?lem Efendimiz beraberindekilerle üçüncü u�?rak yerleri olan Kudeyd mevkiine geldiler. Orada oturan Ebû Ma�??bed�??in çadırı önünden geçerken satın almak maksadıyla, �??Hurma veya yiyecek ba�?ka bir �?ey var mı?�?� diye sordular.

Ebû Ma�??bed o anda orada yoktu. Hanımı �?tike �?mmü Ma�??bed, �??Hayır, yiyecek bir �?ey yok�?� diye cevap verdi.

Resûl-i Ekrem Efendimiz, bir tarafta zâif bir keçi gördü.

�??Bunda süt yok mu?�?� diye sordu.

�?mmü Mâ�??bed, �??Onun vücudunda kan yoktur, nereden süt verecek?�?� dedi.

Peygamber Efendimiz, �??İzin verirsen sa�?arım�?� buyurdu.

�?mmü Ma�??bed, sürü ile otlamaya gidemeyecek kadar zâif olan keçiden süt çıkmayaca�?ını biliyordu. Fakat, misâfire �??olmaz�?� demenin uygun dü�?meyece�?ini dü�?ünerek, �??Pekâlâ, onda süt bulursan, sa�?ıver�?� dedi.

Resûl-i Ekrem Efendimiz, gidip keçinin beline elini sürdü ve memesini de mübârek eliyle meshetti. Sonra, �??Bismillahirrahmanirrahim�?� diyerek duâ etti. Daha sonra, �??Bir kap getiriniz, sa�?ınız�?� buyurdu.

Sa�?dılar. Getirdikleri kocaman kap doldu.

Peygamber Efendimiz önce �?mmü Ma�??bed�??e, sonra da orada bulunanlara doyuncaya kadar içirdi. En sonunda kendileri içti. Tekrar sa�?ıp içtiler. �?çüncü defa da sa�?ıp, onu �?mmü Ma�??bed�??e bıraktılar. Sonra da oradan ayrılıp yollarına devam ettiler.

Az sonra, Ebû Mâ�??bed geldi. Kap içindeki sütü görünce, �??Bu ne?�?� diye sordu.

�?mmü Mâ�??bed, �??Buraya mübârek bir zât geldi. �?öyle �?öyle söyledi, keçiyi böyle sa�?dı�?� diyerek olup bitenleri tafsilatıyla anlattı.

Ebû Ma�??bed, �??Bunda bir hikmet var. O zâtın �?ekil ve simâsı nasıldı?�?� diye sordu.

�?mmü Mâ�??bed, �??Orta boylu, kara ka�?lı, kara gözlü ve gayet nurânî yüzlü, lâtif bir adamdı�?� diyerek Peygamber Efendimizin �?ekil ve �?emâilini birer birer beyan etti.

Bunun üzerine Ebû Mâbed, �??Vallahi�?� dedi. �??Bu senin tarif etti�?in zât, Kurey�? içinde zuhûr eden peygamberdir. E�?er, ben burada bulunsaydım, ona tâbi olur, beraberinde gitmeyi ondan dilerdim.�?�1

Resûlullahtan �??Bu keçiyi kesme�?� diye de emir alan �?mmü Ma�??bed �?öyle demi�?tir:

�??Resûlullahın memesini meshetti�?i o zâif keçi Hz. �?mer�??in hilâfetinde meydana gelen hicretin 18. yılındaki kıtlık ve kuraklı�?a kadar sa�? kaldı. Yeryüzünde hayvanlar yiyecek bir �?ey bulamazken, biz onu sabah ve ak�?***** sa�?ardık.�?�1

Sürâka�??nın ba�?ına gelenler

Kurey�?�??in Peygamber Efendimizi ele geçirenlere yüz deve va�??d etti�?i, Kinâne Kabilesinden olup o havalide ya�?ayan Beni Müdlic a�?ireti tarafından da duyulmu�?tu. Sahil yolundan iki deve ile dört ki�?inin geçip gitti�?ini de i�?itmi�?lerdi.

Bunlardan gayet cesur ve aynı zamanda iyi iz takip eden Sürâka bin Mâlik de, bu mükâfatın tatlılı�?ına kanarak Resûl-i Ekrem Efendimizi takibe koyulmu�?tu. Bir ihbar üzerine harekete geçen Sürâka, kısa zamanda izlerini buldu. Dörtnala ko�?turdu�?u atı ile gittikçe Resûl-i Ekrem Efendimiz ve beraberindekilere yakla�?ıyordu. Aralarında az bir mesafe kalmı�?tı. Hz. Ebû Bekir Sürâka�??nın geldi�?ini görünce tela�?landı.

Peygamber Efendimiz, ma�?arada oldu�?u gibi, �??�?zülme, Allah bizimle beraberdir�?� dedi ve dönüp Sürâka�??ya baktı. Sürâka�??nın atının ayakları bir anda dizlerine kadar yere battı. Kurtulunca, tekrar takib etti. Fakat yine atının ayakları yere saplandı ve atının ayaklarının saplandı�?ı yerden duman gibi bir �?ey çıktı. O vakit anladı ki; ne onun elinden ve ne de kimsenin elinden gelmez ki, ona ili�?sin.

�??Yâ Muhammed�?� dedi. �??Duâ et kurtulayım. Sana hiç dokunmayaca�?ım. Seni takib edecek kimselere de senden hiç bahsetmeyece�?im.�?�2

Server-i Kâinat Efendimiz duâ etti. Cenâb-ı Hak, duâsını kabul etti ve Sürâka�??yı o mü�?kil durumdan kurtardı.

Sürâka Resûl-i Ekrem Efendimizin yanına vardı. Kendisini tanıttı. İlerde İslâmiyetin her tarafa hâkim olaca�?ı mülâhazasıyla bir emânname istedi. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, kendisine yazılı bir emânname verdi. Bir rivâyete göre, bu emânnameyi Hz. Ebû Bekir,1 di�?er bir rivâyete göre ise �?mir İbn-i Füheyre yazdı.2

Emânnameyi alan Sürâka, �??Ey Allah�??ın peygamberi, emret istedi�?ini yapayım�?� dedi.

Resûl-i Ekrem Efendimiz, �??Git, öyle yap ki, ba�?kası gelmesin�?� diye ferman etti.

Peygamber Efendimizden bu tâlimatı alan Sürâka derhal geri döndü. Arkadan gelen Kurey�?�??in takipçilerine de, �??Ben buraları arayıp taradım, kimseyi bulamadım. Ba�?ka tarafa bakalım�?� diyerek onları geri çevirdi.3

Kaderin tecellisine bakınız ki, günün ba�?langıcında sevgili Peygamberimizi ele geçirmek ve öldürmek için atına atlayıp takibe çıkan Sürâka, günün sonunda, aynı zâtın bir muhafızı oluyor ve onu dü�?man takibçilerinden korumaya çalı�?ıyor.

Sonraları Ebû Cehil, Sürâka�??nın bu haline vâkıf olunca, pek ziyâde gadaba geldi ve onun gayretsizli�?inden bahsederek, hakkında bir kıt�??a hicviye söyledi.

Mu�??cize-i Ahmediyye�??ye �?âhid olan Sürâka da ona, �??E�?er, atımın ayaklarının yere gömüldü�?ünü göreydin, sen de Muhammed�??in peygamberli�?ine îmân ederdin�?� kıt�??asıyla cevap verdi.4

Aynı Sürâka, Hicretin sekizinci senesinde Resûl-i Ekrem Efendimizin Huneyn Gazasından dönü�?ü sırasında huzur-ı risâlete emânname ile gelecek ve İslâmiyetle mü�?erref olup, Peygamberimizin iltifatına mazhar olacaktır.

Sürâka döndükten sonra Resûl-i Ekrem Efendimiz beraberindekilerle yine kızgın çöller üzerinde yol almaya ba�?ladı. Sanki gökten alev ya�?ıyor, yerden kızgın kıvılcımlar fı�?kırıyordu.

Bu sırada onları bir çoban gördü. Kurey�?�??e haber vermek üzere son sür�??at Mekke�??ye geldi. Fakat, �?ehre girer girmez ne için geldi�?ini birden unutuverdi. Ne kadar çalı�?tı ise, bir türlü hatırlayamadı. Mecbur olup geri döndü. Sonra anladı ki, ona unutturulmu�?.1

Hz. Zübeyr bin Avvam, �?âm ticâret kafilesiyle Medine�??den Mekke�??ye gitmekte idi. Yolda Resûl-i Kibriyâ Efendimizle kar�?ıla�?tı. Peygamber Efendimiz ile Hz. Ebû Bekir�??e birer beyaz �?âm ma�?lahı giydirdi. Medineli Müslümanlardan birinin, �??Resûlullah ve arkada�?ları geciktiler�?� dedi�?ini haber verdi. Bunun üzerine Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, hareketini sür�??atlendirdi.2

Mekke�??ye gelip i�?lerini yoluna koyan Hz. Zübeyr bin Avvam da Medine�??ye hicret etmi�?tir.

Büreyde�??nin Müslüman olması

Deve sırtında sür�??atle yol alan Resûl-i Kibriyâ Efendimiz beraberindekilerle gelip Amim denilen mevkie ula�?tı.

Sehmo�?ulları yurdu buraya yakındı. Reislerinden Büreyde bin Huseyb, Kurey�?�??in 100 deve va�??dini i�?itmi�? oldu�?undan yanına seksen kadar adamını da alarak Peygamber Efendimizi buldu.

Resûl-i Ekrem ona, �??Sen kimsin�?� diye sordu.

�??Ben, Büreyde�??yim�?� deyince, Peygamber Efendimiz Hz. Ebû Bekir�??e, �??Yâ Ebâ Bekir! İ�?imiz, serinledi ve düzeldi�?� dedi.

Peygamberimiz tekrar Büreyde�??ye, �??Kimlerdensin?�?� diye sordu:

�??Eslem Kabilesindenim�?� cevabını verdi.

Bunun üzerine Peygamber Efendimiz, yine Hz. Ebû Bekir�??e dönerek, �??Yâ Ebâ Bekir,�?� dedi. �??Selâmete erdik.�?�

Peygamber Efendimiz, �??Eslem�??in hangi kolundansın?�?� diye sordu.

Büreyde, �??Sehmo�?ullarındanım�?� dedi.

Bunun üzerine Efendimiz Hz. Ebû Bekir�??e, �??Yâ Ebâ Bekir, okun çıktı�?� buyurdu.

Fahr-i Kâinat, katiyyen tatayyur1 etmezdi. Yalnız güzel �?eylerde, hasenatta tefeül ederdi, yani hayra yorardı. Onun için Büreyde�??ye rastlamasını iyi bir hal ve alâmet saydı.

Bu sefer Fahr-i Kâinatın akval ve etvarındaki metanet ve a�?ırba�?lılı�?a, lisanındaki düzgünlü�?e müsahhar ve hayran olan Büreyde, �??Peki, yâ Sen kimsin?�?� diye sordu.

Resûl-i Ekrem, �??Ben, Abdülmuttalib�??in o�?lu Abdullah�??ın o�?lu Muhammedim ve Allah�??ın Resûlüyüm�?� dedi ve onu İslâma davet etti.

Büreyde, davete derhal icâbet etti ve beraberindekilerle birlikte kelime-i �?ehâdet getirerek Müslüman oldu.2

Peygamber Efendimiz geceyi burada geçirdi.

Sabah olunca Büreyde, �??Yâ Resûlallah,�?� dedi. �??Yanında bir bayrak olmadan Medine�??ye girmen do�?ru olmaz.�?�

Sonra da sarı�?ını çıkarıp mızra�?ının ucuna ba�?ladı. Medine�??ye girinceye kadar Peygamber Efendimizin önünde onu ta�?ıyarak yürüdü.

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Büreyde hakkında, �??Ashabımdan bir zât, bir memlekette vefât edecektir. O, kıyâmet gününde, o memleketin nûru ve o memleket halkının önderi olacaktır�?� buyurmu�?tur.1

Hakikaten, Büreyde Hazretleri İslâm u�?runda büyük fedakârlıklarda bulundu. İslâm mücahidleriyle Horasan�??a kadar gitti ve Merv�??de vefât etti.2

* * *



Peygamber Efendimizin Medine'ye Geli�?i

Medineli Müslümanlar, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin Mekke�??ye gelmek üzere yola çıktı�?ını duymu�?lardı. Bunun için her gün sabah namazından sonra Harre mevkiine çıkarak, ö�?le sıca�?ı basıncaya kadar yolunu heyecan ve sabırsızlıkla beklerlerdi.

Yine bir gün te�?rif-i Nebevîyi uzun uzun beklemi�?ler, gelmedi�?ini ve etrafı da �?iddetli sıca�?ın bastı�?ını görünce geri evlerine dönmü�?lerdi.

Bu sırada bir i�?i için evinin damına çıkmı�? olan bir Yahudî, beyazlara bürünmü�? bir kaç ki�?inin çölün sıcaklı�?ını, serap ve sisleri yara yara gelmekte oldu�?unu gördü. Müslümanların Hz. Resûlullahı günlerden beri beklemekte oldu�?unu biliyordu. Kendisini tutamayarak, �??Ey Arap toplulu�?u. İ�?te bekledi�?iniz devletliniz geliyor�?� diye haykırarak Müslümanlara müjde verdi.1

Bu müjde, o anda bir �?im�?ek gibi çaktı. �?ehir bir anda bayram havasına büründü. �?ünkü, insanlı�?a huzur ve saadet sunan zât geliyordu. Müslümanlar derhal silahlanıp o tarafa do�?ru ko�?tular.

Kar�?ılayıcılar, Resûl-i Ekrem Efendimizle Hz. Ebû Bekir�??e bir hurma a�?acının gölgesinde dinlenirken kavu�?tular. Hz. Ebû Bekir ba�?ucunda ayakta duruyordu. Günlerden beri yolunu heyecan, sabırsızlık ve muhabbetle bekledikleri ak ma�?laha bürünmü�? Kâinatın Efendisini selâmladılar, nur saçan mübârek simasını tema�?âya ba�?ladılar.

Hurma a�?acının gölgesinde bir müddet yorgunlu�?unu gideren Resûl-i Kibriyâ daha sonra beraberindekiler ve kar�?ılayıcılarla birlikte Medine�??nin sa�? tarafına dü�?en Kuba köyüne do�?ru yoluna devam etti.

Rebiülevvel ayının çok sıcak bir Pazartesi günü idi.

Güne�? ate�?ten oklarını bütün �?iddetiyle yeryüzüne gönderiyordu. Ku�?luk vakti Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, etrafındaki mü�??minler halkasıyla Medine�??ye bir saat kadar mesafesi olan Kuba köyüne vardı. Orada Amr bin Avfo�?ullarının karde�?i Gülsüm bin Hidm�??in evine indi. Kızgın kumlar üzerindeki sür�??atli yolculuk Efendimizi oldukça yormu�?tu. Hem bu yorgunlu�?unu üzerinden atmak, hem de buradaki Müslümanlarla görü�?mek arzusuna binaen Kuba�??da bir müddet ikâmet etmeye karar verdi.

Geceleri, Medineli Müslümanların e�?rafından oldukça ya�?lı bir zât olan Gülsüm bin Hidm�??in evinde kalan Efendimiz, gündüzleri ise, Müslümanlarla konu�?mak, sohbet etmek için Ashabdan bekâr bir zât olan Sa�??d bin Hayseme�??nin evine giderdi. Zâten, Muhacirlerin bekârları da onun evinde kalırlardı. Bu sebeple evine �??Dârül-Uzab (Bekârlar Evi)�?� denirdi.1

Hz. Ali, Resûl-i Kibriyâ Efendimizin emriyle Kurey�?lilerin kendisine teslim ettikleri kıymetli e�?ya ve emanetlerini sahiplerine iâde etmek maksadıyla Mekke�??de kalmı�?tı.

Hz. Ali, bu vazifeyi yerine getirmi�? ve Efendimizin Mekke�??den ayrılı�?ından üç gün sonra da hareket etmi�?ti. Resûl-i Kibriyâ Efendimiz henüz Kuba�??da iken gelip kavu�?tu. Yürümekten ayakları �?i�?mi�? ve kabarmı�?tı. Peygamberimiz onu gözya�?ları arasında kucakladı ve aya�?ının iyile�?mesi için duâ edip eliyle meshetti. Cenâb-ı Hak anında �?ifâ ihsan etti. Hz. Ali�??nin ayaklarında ne kabarmadan, ne de a�?rı ve sızıdan eser kalmadı.2

Kubâ Mescidinin in�?ası

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz, Amr bin Avfo�?ullarında on küsur gece misafir kaldı. Bu müddet zarfında Kuba Mescidini te�??sis etti ve bu mescid içinde namaz kıldı.



İslâmda ilk mescid: Kuba Mescidi

Efendimizin tesis ettikleri mescidden önce, Müslümanlardan bazıları kendileri için mescid in�?â etmi�?lerse de, İslâm cemâatı için ilk olarak binâ olunan mescid i�?te bu Kuba Mescididir.

Gülsüm bin Hidm Hazretlerinin üzerinde hurma kuruttu�?u arsasında binâ edilen bu ulvî ma�??bedin in�?asında, Resûl-i Kibriyâ Efendimiz bizzat çalı�?tı. Bir seferinde kuca�?ına, güçlükle kaldırılabilecek büyükçe bir ta�? almı�?lardı. Sahabînin biri yanına varıp, �??Yâ Resûlallah! Anam, babam sana fedâ olsun. Elindekini bana ver�?� deyince, �??Hayır vermem. Sen de ba�?kasını al�?� buyurarak gayret ve faaliyetten büyük zevk aldı�?ını ifâde etmi�?ti. Böylece, ibâdeti, takvası, sadakâtı, metaneti, cesareti, vesair bütün güzel vasıflarda oldu�?u gibi gayret ve çalı�?kanlı�?ıyla da Sahabîlere en güzel örnek oluyordu.

Onun bu gayret ve faaliyetini mü�?âhede eden Müslümanlar da a�?k ve �?evk içinde bıkmadan usanmadan ve zerre kadar fütûr eseri göstermeden çalı�?ıyorlardı. Mescid yapılıp bitinceye kadar Peygamber Efendimiz çalı�?maktan bir an olsun geri durmadı ve kendisini sâir Müslümanlardan farklı bir muâmeleye tabi tutmadı.

Kuba Mescidi, Resûl-i Kibriyânın hicreti ve özellikle Kuba köyüne ula�?masıyla ba�?layan nuranî ve muazzam bir devrin mübârek bir âbidesidir. Bu sebepledir ki, Kur�??an lisanıyla �??Takva Mescidi�?� adı verilerek �?erefli kılınmı�?tır. İlgili âyet-i kerimede meâlen �?öyle buyurulur:

�??Muhakkak bu bir Mescid�??dir ki, onun temeli Medine�??ye hicretin ilk gününde takvâ üzere atılmı�?tır. Orada maddî ve mânevi pisliklerden temizlenmeyi seven kimseler vardır. Allah da çokça temizlenenleri sever.�?�1

Nebiyy-i Muhterem Efendimiz, hayatı müddetince her Cumartesi günü yaya veya binitli olarak bu mübârek mescidi ziyâret eder ve içinde namaz kılardı. Ayrıca mü�??minleri de te�?vik ederek, tam bir temizlik ve nezahetle bu mübârek mescidde namaz kılan kimse için bir umre sevabı oldu�?unu müjdelerdi.

İslâmî geli�?menin önündeki engellerin yava�? yava�? bertaraf oldu�?u, İslâmın inki�?af ve teâliye ba�?ladı�?ı bir dönemde in�?â edilmi�? olması Kuba Mescidine ayrı bir mânâ ve ehemmiyet atfeder.

Suheyb bin Sinan, mü�?riklerin eziyet ve i�?kencelerine ma�??ruz kalan kimsesiz Müslümanlardan biri idi. Medine�??ye hicrete Efendimiz tarafından izin verildi�?i sırada bir türlü fırsatını bulup Mekke�??den ayrılamamı�?tı.

Hz. Ali�??nin hicret etti�?ini görünce o da, Medine�??ye hicret maksadıyla hazırlanıp yola çıkmı�?tı. Bunu gören Mekkelilerden bazıları arkasına dü�?üp yeti�?tiler ve �??Sen, buraya fakir olarak geldin. Yanımızda zengin oldun. Kendinle birlikte bu bol serveti de alıp *****ürmek istiyorsun. Buna müsâade edemeyiz�?� demi�?lerdi.

�?mânından aldı�?ı cesaretle bu kahraman Sahabî hemen bine�?inden inmi�?, çantasındaki okları çıkarıp kar�?ısında duran Kurey�? toplulu�?una, �??Benim, içinizde en iyi ok atanlardan biri oldu�?umu bilirsiniz. Yanımdaki okların hepsini atar, onlar biterse kılıcımı çalarım. Bunlardan biri elimde bulundu�?u müddetçe yanıma sizi yakla�?tırmam�?� diye hitap etmi�?ti.

Mü�?rikler bu kahramanca sesleni�?e cevap verememi�?lerdi. Bu İslâm kahramanının kolay kolay teslim olmayaca�?ını biliyorlardı.

Bir tarafta kalbindeki Allah�??a îmânın verdi�?i hadsiz cesaretle duran Suheyb bin Sinan, di�?er tarafta gönüllerine �?irk ürkekli�?i hâkim bir çok mü�?rik vardı.

Sonunda Suheyb �?u teklifte bulunmu�?tu: �??Size, bütün servetimin yerini gösterir, onu size bırakırsam, gitmeme müsâade eder misiniz?�?�

Gönülleri dünya malı sevgisiyle dolu mü�?rikler, �??Evet�?� dediler.

Hz. Suheyb de onlara bütün servetini bırakarak Allah yolunda, dini ve îmânını serbestçe ya�?amak u�?runda hicretine devam etmi�?ti.

Rebiülevvel ayının ortalarına do�?ru gelip Kubâ�??da Resûl-i Kibriyâ Efendimize kavu�?tu. Yolda gözü a�?rımı�?, karnı ise son derece acıkmı�?tı. O sırada Efendimiz ve yanında bulunan Hz. Ebû Bekir ile Hz. �?mer�??in önünde taze yapraklı salkım halinde hurma vardı. Hz. Suheyb hemen ya�? hurmaları yemeye ba�?ladı.

Hz. �?mer, �??Yâ Resûlallah! Suheyb�??i görmüyor musun? Hem gözü a�?rıyor, hem de ya�? hurma yiyor�?� dedi.

Resûl-i Ekrem, �??Ey Suheyb! Hem gözün a�?rıyor, hem de ya�? hurma yiyorsun�?� buyurunca Suheyb, �??Yâ Resûlallah! Ben, gözümün sa�?lam, a�?rımayan tarafıyla yiyorum�?� diye latif bir cevap vererek Efendimizi tebessüme getirdi.

Hz. Suheyb daha sonra, �??Yâ Resûlallah! Sen Mekke�??den çıktı�?ın zaman mü�?rikler beni yakalayıp, hapsettiler. Ben de servetimi vererek kendimi ve ailemi satın aldım�?� dedi.

Resûl-i Muhterem Efendimiz, �??Suheyb kazandı. Suheyb kazandı! Ebû Yahya, satı�? kârlı çıktı�?�1 buyurarak bu kahraman Sahabîyi müjdeleyip sevindirdi.

Bunun üzerine �?u âyet-i kerime nazil oldu:

�??Yine insanlardan öylesi vardır ki, kar�?ılı�?ında Allah�??ın rızâsını kazanmak için kendisini fedâ eder. Allah ise kullarına pek �?efkatlidir.�?�2

Server-i Enbiyâ Efendimiz, Kuba�??da on küsûr gece ikâmet buyurduktan sonra bir Cuma günü Medine�??ye do�?ru hareket etti. Kasvâ adındaki devesinin üzerinde idi. Pe�?inde Hz. Ebû Bekir, sa�? ve solunda ise ana tarafından akrabaları olan Neccaro�?ullarından silahlı yüz ki�?i ile bir çok Medineli Müslüman yer almı�?tı. Manzara dü�?ündürücü oldu�?u kadar da sevindirici ve ümit verici idi. Mekke�??de yalnızlıkla ba�?ba�?a bırakılmı�? bulunan Resûl-i Kibriyânın etrafını �?imdi içleri nur, dı�?ları nur yüzlerce insan sarmı�?tı. Dillerinde tekbir, gönüllerinde ise hadsiz sürûr vardı. Kendilerinde dünya ve âhiret saâdetinin kayna�?ı olan gerçek îmân ve İslâmı sunan bu �?erefli zâtın yolunu günlerden beri sabırsızlıkla beklemi�?lerdi. �?imdi ise ona kavu�?manın e�?siz sevincini duyarak, hissederek ya�?ıyorlardı.

Medine�??de ilk Cuma namazı

Resûl-i Ekrem Efendimiz, yol esnasında sol tarafa yönelerek Sâlim bin Avfo�?ulları yurduna vardı. Rânuna mevkiine geldiklerinde Cuma namazı vakti girdi. Efendimiz Rânûna Vadisinin ortasındaki Cuma Mescidinin yerine indi ve burada Cuma namazı kıldı.

Bu, Peygamber Efendimizin Medine�??de kıldı�?ı ilk Cuma namazı idi.

Resûl-i Ekrem Efendimiz burada arka arkaya iki hutbe irâd buyurdu. İlk hutbesinde Allah�??a hamd ve senâdan sonra meâlen Müslümanlara �?öyle hitap etti:

�??Ey İnsanlar! Sa�?lı�?ınızda âhiretiniz için tedârik görünüz. Muhakkak bilirsiniz ki; kıyâmet gününde birinin ba�?ına vurulacak ve çobansız bıraktı�?ı koyunundan sorulacak. Sonra Cenâb-ı Hak ona tercümansız ve perdedarsız olarak bizzat diyecek ki, �??Sana benim Resûlüm gelip de tebli�? etmedi mi? Ben sana mal verdim, sana lütuf ve ihsan ettim, sen kendin için ne tedârik ettin?�??

�??O kimse dahi sa�?ına soluna bakacak, bir�?ey görmeyecek. �?nüne bakacak Cehennemden ba�?ka bir �?ey görmeyecek. �?yle ise her kim ki, kendisini velev ki bir yarım hurma ile olsun ate�?ten kurtarabilecekse, hemen o hayrı i�?lesin. Onu da bulamazsa bâri kelime-i tayyibe [güzel sözle] kendisini kurtarsın. Zira onunla bir hayra on mislinden yedi yüz misline kadar sevap verilir.

�??Allah�??ın selâm, rahmet ve bereketi üzerinize olsun.�?�1

Resûl-i Kibriyâ, ikinci hutbesinde ise meâlen �?öyle buyurdu.

�??Allah�??a hamdolsun. Allah�??a hamdederim ve Ondan yardım isterim. Nefislerimizin �?erlerinden ve kötü amellerimizden Allah�??a sı�?ındık. Allah�??ın hidâyet etti�?ini kimse saptıramaz. Allah�??ın saptırdı�?ına da kimse hidâyet edemez.

�??Allah�??tan ba�?ka ilâh olmadı�?ına �?ehâdet ederim. O birdir, �?eriki yoktur.

�??Kelâmın en güzeli Kelâmullah�??tır. Kimin ki Allah kalbini Kur�??an ile süsler ve onu kâfir iken İslâma dahil eder, o da Kur�??an�??ı sâir sözlere tercih ederse, i�?te o kimse felâh bulur.

�??Do�?rusu Kitabullah, kelâmların en güzeli ve en beli�?idir. Allah�??ın sevdi�?ini seviniz. Allah�??ı can ve gönülden seviniz. Allah�??ın kelâmından kalbinize kasavet gelmesin. Zira, Kelamullah, her�?eyin en güzelini, en iyisini ayırıp seçer. Amellerin hayırlısını ve kulların güzîdesi olan Peygamberleri ve kıssaların iyisini zikreder. Ve helâl ve haramı beyân eder. Artık, Allah�??a ibâdet ediniz ve Ona hiç bir �?eyi �?erik etmeyiniz. Ondan hakkıyla sakınınız.

�??Hayırlı i�?ler i�?leyiniz ve bu iyi i�?leri diliniz de te�??yid etsin.

�??Allah�??ın kelâmı ile birbirinizi seviniz. Muhakkak bilmelisiniz ki, Allahü Taâla ahdini bozanlara gazab eder. Allah�??ın selâmı üzerinize olsun.�?�1

Akabe�??deki bîatta Medineli Müslümanlar, Resûl-i Ekrem Efendimiz kendi beldelerine geldi�?i zaman, her cihetle onu koruyacaklarına dâir söz vermi�?lerdi.

�?nce, Resûl-i Ekrem onların yurduna gelip bir müddet Kuba�??da ikamet buyurduktan sonra, bu sefer bizzat Medine�??ye girmek üzere bulundu�?undan, artık onların sözlerini yerine getirme vakti gelmi�? demekti.

Bu sebeple Resûlullah Efendimiz, ikinci hutbesinin sonunda Cenâb-ı Hakkın, ahdini bozanlara gazab edece�?ini beyân etmekle sözlerine son veriyordu.

* * *



Medine'ye Giri�?

Peygamber Efendimiz, Rânûna mevkiinde Cuma namazını kıldıktan sonra tekrar devesine bindi ve yularını boynuna doladı. Arkasında Hz. Ebû Bekir, etrafında ise Neccaro�?ulları yi�?itleri ile Medineli Müslümanlar yer alıyordu. Kimi yaya, kimi binekli olan Müslümanların sevinç ve tekbir getiri�?lerinden âdeta yer gök inliyordu.

Fahr-i �?lem, devesinin üzerinde a�?ır a�?ır Medine içlerine do�?ru ilerliyordu. Sevinç dalgaları �?ehrin her tarafını sarmı�?tı. İslâma merkez olma �?erefine erecek bu kudsî �?ehir, sürûrundan âdeta çalkalanıyordu. Kâinatın Efendisini sînesine alı�?ın, ona yurt ve hicret yeri olmanın sevincini ya�?ıyordu.

Kadınlar, çocuklar söyledikleri �?iirlerle manzaraya bir ba�?ka tatlılık katıyorlardı. Dillerinden dü�?meyen mısralar �?unlardı:

�??Veda yoku�?undan do�?du dolunay bize.

�??Allah�??a yalvaran oldukça, �?ükretmek gerekir mes�??ud halimize,

�??Ey bize gönderilen yüce peygamber, sen,

�??İtaat etmemiz gereken bir emirle geldin bize.�?�1

Medine halkı, etrafa pırıl pırıl nurlar saçan Hz. Resûlullahın mübârek yüzünü görmek için sokaklara dökülmü�?tü. �?ocuklar, bayramlıklarını giymi�?ler, ne�?e ve sevinç içinde oynuyorlardı.

Evlerinin damından kadınlar, yollarda erkekler ona, �??Ho�?geldin�?� diyorlardı:

�??Muhammed geldi! Yâ Muhammed! Yâ Resûlallah!

Yâ Muhammed, Yâ Muhammed!�?�2

Bu kalbî ve duygulu tezahürat arasında Peygamberimiz tevazu ve vakarı birle�?tiren müstesna bir eda içinde Kasvâ�??nın üstünde yoluna devam ediyordu.

Resûl-i Kibriyâ Efendimiz ilerlerken, önünden geçti�?i her evin sahibi, kendisini evinde misafir etme �?erefine nâil olmak istiyor ve devesinin yularını tutup, �??Yâ Resûlallah, bize buyurun�?� diyordu.

Efendimiz ise, mübârek tebessümleri arasında, �??Hayra erin, deveye yol verin. Ona gidece�?i yer buyurulmu�?tur�?� diye cevap veriyordu. O mübârek hayvan da sa�?a ve sola bakarak kendili�?inden gidiyordu.

Yuları boynuna dolanmı�? Kasvâ, ilerleyerek Malik bin Neccaro�?ullarına ait develerin yanına kadar gitti ve oradaki bo�? bir arsaya çöktü.

Peygamber Efendimiz, üzerinden hemen inmedi. Deve az sonra aya�?a kalktı, biraz ilerledikten sonra birdenbire geriye döndü ve ilk çöktü�?ü yere geldi. Oraya tekrar çöktü ve artık kalkmadı. Boynunu ve gö�?sünü yere uzatarak tatlı tatlı bö�?ürmeye ve sa�?a sola debelenmeye ba�?ladı.

Dikkatler Kasvâ�??nın üzerine çevrilmi�?ti. Resûl-i Ekrem, onun çöktü�?ü yere mi misafir olacaktı, yoksa ba�?ka bir yere mi? Henüz kimsenin bu hususta bilgisi yoktu.

O sırada Neccaro�?ullarının mini mini masum kız çocukları, defler çalarak Sevgili Efendimize �??ho�?âmedi�?� ediyorlardı:

�??Biz Neccaro�?ulları kızlarıyız.

Muhammed�??in akrabalı�?ı, kom�?ulu�?u ne ho�?tur.�?�1

Resûl-i Ekrem, bu masum yavruların samimî duygu ve sevinçlerini gülümseyerek kar�?ıladı ve �??Beni seviyor musunuz? diye sordu.

Hep bir a�?ızdan, �??Evet, seni seviyoruz, yâ Resûlallah�?� dediler.

Kâinatın Efendisi ise, �??Allah biliyor ki, ben de sizi seviyorum. Vallahi, ben de sizi seviyorum. Vallahi, ben de sizi seviyorum. Vallahi, ben de sizi seviyorum�?� buyurdu.

Medineli Müslümanlardan her biri Fahr-i �?lem Efendimizin hanesine �?eref vermesini can u gönülden istiyordu. Hatta bir ara Kasvâ çöktü�?ü zaman, Cebbar bin Sahr, kaldırmak için aya�?ıyla ona vurdu. Bunu farkeden Hz. Ebû Eyyûb el-Ensari hiddete gelerek �?öyle dedi:

�??Ey Cebbar! Sen benim evimin önünden kaldırmak için ona vurdun. Resûlullahı hak dinle gönderen Allah�??a yemin ederim ki, İslâmiyet mâni olmasaydı sana kılıçla vururdum.�?�

Peygamberimiz Ebû Eyyûb�??un evinde

Kasvâ, ikinci sefer çöküp yerinden kalkmayınca, Peygamber Efendimiz, �??İn�?aallah menzilimiz burasıdır�?� buyurarak indi.

Böylece, İslâm ve cihân tarihinin kaydetti�?i en parlak hâdiselerden biri olan Hicret-i Muhammediye (a.s.m.) bu ini�?le sona eriyordu.

Müslümanlar merak ve heyecan içinde bekliyorlardı. Acaba kâinatın medar-ı iftiharı olan Resûl-i Kibriyâ kimin evini �?ereflendirecekti? Hepsinin göz ve gönüllerinde sevinç dalga dalga idi. Bu sevince Kâinatın Efendisini evlerinde misafir etmek hadsiz �?erefini de katmak istiyorlardı.

Peygamber Efendimiz etrafını saranlara, �??Akrabalarımızdan hangisinin evi buraya daha yakındır?�?� diye sordu.

Neccâro�?ullarından Ebû Eyyûb el-Ensâri Hazretleri sevinç ve heyecanla ortaya atıldı:

�??Yâ Nebiyyallah! Benim evim daha yakındır. İ�?te �?u evim, �?u da kapısı�?� diyerek gösterdi.

Sonra da, �??Müsâade buyurursanız, devenizin üzerindekileri oraya ta�?ıyayım�?� dedi ve Kasvâ�??nın yükünü indirip palanını soydu ve evine ta�?ıdı.

Bunun üzerine Peygamber Efendimiz de, �??Ki�?i bine�?inin ve a�?ırlı�?ının yanında bulunur�?� buyurdu ve Ebû Eyyub el-Ensarî�??ye, �??Git, bizi kabul için yer hazırla!�?� diy